22 Mayıs 2016 Pazar

7. Gün - Bosna Hersek (Sarajevo - Saraybosna)




Bosna Hersek deyince akla gelen isimlerin başında Aliya İzzetbegoviç geliyor. Bu şahsiyet Müslüman Boşnaklar için özgürlük mücadelesi vermiş ve bağımsızlığa kavuşan Bosna Hersek Cumhuriyetinin kurucu lideridir. Özerk cumhuriyetler birbiri ardından bağımsızlıklarını ilan etmeye başladıktan sonra Boşnaklar da bu yönde niyetlerini ortaya koydular. O zaman kominist rejim altında özerk bir konumda bulunan ülke 1992'de gerçekleştirdiği referandum sonrasında yüzde 62,8 oy çoğunluğu ile bağımsızlığını ilan ediyor. Ancak Sırplar hemen arkasından Bosna Hersek yönetiminde söz sahibi olan Boşnaklara daha doğrusu Müslümanlara karşı savaş açarak yeni bir katliam hareketi başlatıyorlar.

Bugün Sırpların başlattı ve yıllar süren katliam niteliğindeki savaşın izlerini daha yakından göreceğiz. Gözlerini bu dünyaya yuman sayıları 250-300 bin Boşnak vatandaşın gömüldüğü şehitlikleri ziyaret edeceğiz. Böylelikle Bosna Hersek gezimiz de sonlanmış olacak.

İlk durağımız Umut Tüneli olarak bilinen Tunel Spasa. Şehir merkezine 10 kilometre kadar mesafedeki bu tünel savaş zamanı stratejik bir öneme sahipmiş. Tünelin önemini ve mazisini kısaca anlatayım. Yıl 1993. Saraybosna duraksız bombalanıyor. Savaşa şahitlik yapan vatandaşlar dört bir yandaki yamaçlardan günde ortalama 300 kez bombaların yağdığını söylüyorlar. Dört bir yanı kuşatılmış şehrin bu tünel adeta çıkış kapısı olmuş. Aşağıdaki fotoğraftaki evden, o sırada Birleşmiş Milletler kontrolünde olan hava limanına kadar 800 metrelik bir tünelden bahsediyoruz. Gıda, insani yardım ve cephanenin şehre ulaşması ve insanların şehirden çıkabilmesi için kullanılmış bu tünel. İnsanlara umut olmuş ve günde 1000 kişi kullanmış bu tüneli. Savaştan sonrada büyük bit kısmı güvenlik nedeniyle kapatılmış ve 25 metre kadarı ve bu ev müze olarak hizmete açılmış.












Saraybosna'da savaşın izlerini sürmeye devam ediyoruz. Şimdi Kavaçi Şehitliğindeyiz. Bosna Hersek’e bağımsızlık yolunda liderlik eden ve derin bilgi birikimi nedeniyle Bilge Kral lakabı verilen İzzetbegoviç'i ve diğer Boşnak şehitleri mezarları başında ziyaret ediyor ve dua ediyoruz.

Rahatsızlığı nedeniyle 2000 yılı ekim ayında devlet başkanlığı görevinden çekilen Aliya İzzetbegoviç, 19 Ekim 2003 tarihinde hayata gözlerini yumuyor. Son günlerinde kendisi için büyük bir anıt mezar yapıldığını öğrenen Aliya, devlet yetkililerini bu projelerinden vazgeçirterek, şehitler arasında mütevazi bir mezarda gömülmek istediğini iletiyor. Talebi üzerine kendisi, bu mezarlıkta defnedildi. Merhum Aliya’nın, “Her şeye kadir olan Allah’a yemin ederim ki köle olmayacağız” şeklinde mezar taşında yazan sözü ise hayatı mücadele ile geçen liderin Boşnak halkına bıraktığı en önemli tavsiyelerinden biri. Bir diğer veciz sözü ile yazımızı bitirelim.

Ve her şey bittiğinde,
hatırlayacağımız şey,
düşmanlarımızın sözleri değil,
dostlarımızın sessizliği olacaktır!

Elveda Saraybosna, elveda Bosna Hersek. Kalın sağlıcakla.


0 comments :

Yorum Gönder

Comments