13 Aralık 2013 Cuma

Çin Eğitimi 13 - Çay Seramonisi



Çin deyince akla gelen bir diğer şey de çaydır. Dünyaya çayı öğreten millet Çinlilermiş. Bunu biraz araştırma yaptıktan sonra öğrendim. Çay kelimesinin Çinceden geldiğini biliyor muydunuz? 茶 bu karakter işte çayın Çincesi. Bu bağlantıdan telaffuzu dinleyebilirsiniz. İsa'dan önce 2000'li yıllarda çay ile tanışan Çinlilerin bit kısmı, bu bitkiye "çay" demişler, bir diğer kısmı ise "te" demiş.Çinliler de bizim gibi çaya çay dediklerini duyduğumuzda şaşırmıştık, fakat çayı onlar icat ettikleri için çok da şaşırmamak gerekiyor. Biz günümüzde en yaygın kullanılan Mandarin lehçesindeki "çay" kelimesini Türkçe'ye kazandırmışısız, Avrupalılar ise Amoy lehçesindeki "te" kelimesinin okunuşundan üretmişler çayı.

Daha önceki yazımda biraz bahsetmiştim çay seremonilerinden. Otelimize yakın çay evlerine bir kaç akşam uğramıştım. Buralarda hem çayların tadına bakma imkanı, beğendiklerinizden de satın alma imkanı bulunuyor. İşte bir çay evindeki çay seremonisinden kareler:


Bizdeki kahve fincanlarından daha küçük olan seramik çay fincanlarının bu kadar küçük olmasının nedeni, çayı sıcak sıcak yudumlamak. Bizim ülkemizde yetişen, Türk çayı dediğimiz çayların demlenmesi en az 20 dakika sürerken, Çin çayının demlenme süresi 1 dakika bile sürmüyor. Bunun için azar azar sıcak su ile demliyorlar ve sıcak sıcak yudumluyorlar.


Bardakların altında delikli genişçe bir tepsi bulunuyor. Demlik de bardaklar ile birlikte bu tepsinin üzerinde yerini alıyor. Kuru çaydan, yeşil çay, siyah çay ya da bitkisel çaylardan bir miktar demliğe koyup, üzerine sıcak su ilave ediliyor. İlk dem ile bardaklar yıkanarak, ısıtılıyor. Sonrasında bardaklardaki bu çaylar tepsiye dökülüyor. Demliğe tekrar sıcak su koyuluyor. 1 dakika içerisinde demlenen çayın koklanıyor. Demini alıp almadığı bu şekilde anlaşılıyor. Demlenen çay fincanlara dökülerek, servis yapılıyor. Bu şekilde bir yandan muhabbet ederken, bir yandan da aheste aheste çaydan yudumluyoruz.


Tepsi üzerinde çeşitli putlar konulması da bir başka Çin geleneği. Putların çeşidine göre bazılarının şans getirdiğine, bazılarının kendilerini koruduğuna, bazılarının bolluk ve bereket getirdiğine veya buna benzer şeyler getirdiğine inanılıyor.


Çaylarımızı yudumlarken, bir yandan da çay hakkında konuşuyoruz. Aynı çayın eski ya da yeni hasat olmasının, çayın lezzetini nasıl değiştirdiğini göstermek için çay ikram ediyorlar. İlk yudumda ve çayın kokusundan gerçekten bu farkı hissediyorsunuz.

0 comments :

Yorum Gönder

Comments